Geboorte en dood zijn momenten die we allemaal met elkaar delen. We komen op een moeizame, bloederige en tegelijk vreugdevolle manier ter wereld, in een wereld die al bestond vóór we er waren. Vanaf onze geboorte krijgen we een naam en worden we geregistreerd. Zo wordt ons eerste moment in deze wereld meteen vastgelegd als iets unieks en traceerbaars. Toch wordt niet elk leven op dezelfde manier ontvangen door de wereld waarin we geboren worden. Sommige geboortes worden gevierd en geregistreerd, andere worden met argwaan, onteigening of stilzwijgen ontvangen. Diezelfde systemen bepalen ook wiens leven wordt beschermd en wiens leven als vervangbaar wordt beschouwd, om wiens dood wordt gerouwd en welke overlijdens onopgemerkt voorbijgaan.
Wie geboren wordt, komt terecht in een wereld die al bewoond is. Het leven ontvouwt zich samen met anderen – menselijke en niet-menselijke wezens – en binnen fundamentele afhankelijkheidsrelaties die ons herinneren aan onze verantwoordelijkheid tegenover elkaar. Hoewel het leven vaak gewoon aan ons voorbij lijkt te gaan, onopvallend en alledaags, worden sommige momenten – geboortes, overlijdens en allerlei verjaardagen en jubilea – gemarkeerd door ceremonies, feesten, gebruiken en rituelen. Op die momenten gaat het zorgen voor elkaar verder dan louter overleven. Ze herinneren ons eraan dat vieren een voorrecht is dat niet iedereen wordt toegekend, en dat vieren ook een politieke daad kan zijn.
In een tijd van systemisch geweld tegen elkaar en tegen onze planeet brengt After Birth: Structures of Togetherness een groep kunstenaars en architecten samen om niet de mijlpalen van één bepaald leven te vieren, maar het leven zelf – het leven dat we met elkaar delen.
Triënnale Brugge 2027 begint met een eenvoudige maar radicale daad: samenkomen – om te rouwen, te helen, te herinneren en te dromen. De monumentale kunstwerken en installaties in de publieke ruimte onderzoeken de rituelen, gebruiken en materiële structuren – de ‘structures of togetherness’ – waardoor we allemaal van elkaar afhankelijk zijn. Ze laten zien hoe kunst en architectuur samen ruimte kunnen bieden aan een leven dat we collectief leiden.
Op de terreinen van Brugse ziekenhuizen, kraamklinieken en kapellen, op industriële sites en langs de reien die door de stad lopen, nodigen we bezoekers uit om zich een waardig, vreugdevol en betekenisvol leven voor te stellen dat verder gaat dan louter overleven.
Tijdens Triënnale Brugge 2027 wordt de stad een plek om samen te komen, te ervaren en na te denken over hoe we met elkaar willen leven. Een plek waar wat vervaagt toch blijft nazinderen, waar rouw overgaat in vieren en waar we leren om opnieuw te beginnen.
Chapter I: The Arrival
Het water breekt
The Arrival (De Aankomst) begint op de plek waar het water breekt: het strand. Een plek waar sommigen komen uitrusten en anderen aankomen na een oversteek waarvoor ze niet zelf hebben gekozen.
We worden allemaal geboren in een wereld die al bestond vóór onze komst: eerst het lichaam van een ander, daarna een eindeloze reeks van omhulsels en ruimtes – gebouwen, steden, vaartuigen, oceanen.
De vijf werken in dit hoofdstuk doen een beroep op lichamelijke ervaringen van onderdompeling – door naar de hemel te kijken, te baden en te zweten – en gaan een artistieke confrontatie aan met het breken van het water. Ze vertellen hun eigen verhalen over aankomst, begrenzing, innerlijkheid en opnieuw beginnen.
Door Mahmoud Khaled, PAN- PROJECTS, Kulttuurisauna, Marie-Louise Richards en Leopold Banchini
Chapter II: The Registration
Benoemd en geordend
Zodra we geboren zijn, worden we ingedeeld. ‘Het is een meisje!’, verkondigt de arts over de pasgeborene, die daarmee terechtkomt in een systeem dat haar hele leven zal volgen. Van zorgvuldig gedocumenteerde prestaties op school tot zorgvuldig getelde, maar ongelijk vergoede uren op het werk; van toegewezen staatsburgerschap tot burgerschap dat wordt verkregen of ontzegd.
Al deze informatie wordt opgeslagen in archieven. Ze zorgen ervoor dat sommige vormen van kennis blijven bestaan, terwijl andere langzaam verdwijnen. Sommige sporen verdwijnen helemaal. In een systeem dat waarde uit lichamen haalt en daarna verdergaat, worden de levens en vaardigheden die een industrie in stand hielden achtergelaten zonder dat er een spoor van bewaard blijft.
De drie werken van The Registration (De Registratie) onderzoeken hoe het leven wordt geadministreerd. Ze richten zich op de industriële archieven waarin ontelbare uren geleefde arbeid zijn opgeslagen, op vragen rond burgerschap in het moderne België, dat nog altijd wordt gevormd door zijn koloniale verleden, en op kunstenaars die over grenzen heen samenwerken en zo nieuwe vormen van verbondenheid zichtbaar maken.
Door Theaster Gates, Sammy Baloji en Sandi Hilal
Chapter III: The Herd
Nooit alleen
Een leven dat we samen leiden, leiden we met anderen. We komen terecht in een wereld die al bewoond is en ontdekken dat we in wederzijds afhankelijke relaties staan tot anderen, het land en de systemen die ons met elkaar verbinden.
We delen de wereld met huisdieren en prooidieren en bouwen haar samen met hen op. We temmen andere soorten om ons heen, maar worden ook door hen getemd.
We bewerken en bewonen land, rotsachtige ondergrond en vruchtbare bodem, waar zon, water en plantenleven zij aan zij met menselijke handen werken.
The Herd (De Kudde) brengt drie artistieke onderzoeken samen naar relaties tussen verschillende soorten en naar biochemische afhankelijkheden.
Door Kapwani Kiwanga, Animali Domestici en Brrum
Chapter IV: The Feast
Een leven dat verder gaat dan louter overleven
Voedsel en verzorging zijn voorwaarden om te kunnen leven. Op momenten van vieren krijgen ze de status van een gebeurtenis: een bron van vreugde en een reden om samen te komen.
Van intieme etentjes met vrienden tot plekken waar gedanst en uitbundig gevierd wordt: wanneer we feesten, omarmen we een leven dat verder gaat dan louter overleven.
The Feast (Het Feest) erkent dat niet alle levens in gelijke mate worden gevierd en dat sommige levens helemaal niet worden gevierd. Via infrastructuren om te luisteren, te spreken en te eten, brengt dit hoofdstuk bezoekers samen om het leven zelf te vieren.
Door Afaina de Jong, Laura Muyldermans en TAKK
Chapter V: The Ceremony
Wat blijft, vervaagt
Ceremoniële plekken brengen ons samen om te rouwen, te vieren en in het dagelijks leven stil te staan en na te denken. Rituelen doorbreken de gewone gang van de tijd en creëren een ruimte waarin we alleen of samen kunnen stilstaan.
Het heden wordt gekenmerkt door rouw waarvoor we niet altijd een uitweg vinden: genocide, massaal geweld en het verdwijnen van hele soorten zijn voortdurend aanwezig. We blijven rouwen om mensen die we bij naam kennen. Verliezen zonder naam verdwijnen sneller uit beeld. Tegelijk zoeken we naar betekenis en naar manieren om met elkaar samen te leven.
In Brugge, waar het sacrale en het alledaagse, het intieme en het publieke al eeuwenlang dezelfde straten delen, onderzoekt dit hoofdstuk hoe we tijd en ruimte kunnen maken om stil te staan en na te denken, om samen te rouwen en zo weerstand te bieden aan het verdwijnen van wat dreigt te vervagen.
Door New South, Luana Vitra, Joris Van de Moortel, PLAN COMÚN en Tarik Kiswanson